သုတ

      ဗီတာမင္ ဒီဓါတ္မ်ားျခင္းႏွင့္ အေကာင္း အဆုိး

လူေပါင္း တစ္သိန္းခန္႔ကုိ ခႏၵာေဗဒ ေဆးပညာရွဴေထာင့္ျဖင့္ သုေတသန ျပဳလုပ္ခဲ့ရာ ခႏၶာကုိယ္တြင္း၌ ဗီတာမင္ ဒီဓါတ္ပါ၀င္မွဳအေနအထား ျမင့္မားေနမည္ဆုိ ပါက ႏွလုံးေရာဂါႏွင့္ ေသြးခ်ိဳဆီးခ်ိဳ ေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ေျခ ပုိမုိျမင့္မားသည္ကုိ ေတြ ႔ရေၾကာင္း အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု အေျခစုိက္ ၀ါးရစ္ခ္ေဆးတကၠသုိလ္မွ သုေတသီ မ်ားက သတင္းထုတ္ျပန္သည္။ သက္လတ္ပုိင္းမ်ားႏွင့္ သက္ၾကီးရြယ္အုိမ်ား ခႏၶာကုိယ္တြင္း၌ ဗီတာမင္ဒီဓါတ္ပါ၀င္မွဳ လြန္ကဲေနမည္ဆုိပါက ႏွလုံးေရာဂါႏွင့္ 

STRESS P.3

စိတ္ဖိစီးမွဳလို႕ေခၚတဲ့ mental stress ဒါမွ မဟုတ္ psychological stress ကို ေျဖရွင္းနည္းေတြကေတာ့ online မွာေကာ စာအုပ္ေတြထဲမွာပါ အမ်ားၾကီးေတြ႕ရပါတယ္။ လိုက္လုပ္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ေကာင္းတာေပါ့။ ခက္တာက သူတို႕ ေျပာသလို မလုပ္ႏိုင္လို႕ စိတ္ဖိစီးမွဳ၀င္တာေပါ့။ မဟုတ္ရင္ ဘယ္သူမွ အလုပ္ရွဳပ္ခံျပီး ဒီစာေတြ ဖတ္ေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ စၾကည့္ရေအာင္။

STRESS P.2

Oxidative stress

oxidation ကို ျမန္မာလို ဓာတ္တိုးျခင္းလို႕ ဓာတုေဗဒက ဆရာေတြက ေခၚေလ့ရိွပါတယ္။ oxygen molecule တစ္လံုးေပါင္းထည့္လိုက္တယ္ေပါ့။ အဲဒီလို ေပါင္းလိုက္ရင္ ျဒပ္ေပါင္း ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ပံုပ်က္သြားေလ့ရိွတယ္။ ပံုပ်က္သြားတာေၾကာင့္ မူလလုပ္ငန္းေဆာင္တာေတြကို မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ tissue ေတြ ပ်က္စီးသလို cell ေတြလည္း ေသေက်ၾကပါတယ္။ အေရျပားမွာ ျဖစ္ရင္ tissue ေတြ ပ်က္စီးတာ မ်ားတာေၾကာင့္ အိုမင္းျခင္းကို ျဖစ္ေစတယ္လို႕ ေျပာၾကတယ္။ တကယ္ေတာ့ oxidation က လူ႕ခႏၶာကိုယ္အတြက္ အသံုး၀င္တဲ့ေနရာေတြ အမ်ားၾကီးရိွပါတယ္။ မလိုအပ္ေတာ့တဲ့ tissue ေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္တဲ့ေနရာမ်ိဳးေတြ နဲ႕ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြကို သတ္တဲ့အခါမ်ိဳးေတြမွာ oxidation ကိုု ျဖစ္ေစတဲ့ reactive oxygen free radicals (reactive oxygen species) (ROS) လို႕ေခၚတဲ့ ငတိကေလးေတြက ေ၇ွ႕တန္းက ပါ၀င္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ မလိုအပ္ဘဲနဲ႕ အစြမ္းေတြ စြပ္ျပေနရင္ေတာ့ အေကာင္းထက္ အဆိုးက ပိုမ်ားလာမွာပါ။ oxidative stress ကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အရာေတြနဲ႕ သက္ဆိုင္တဲ့ အဂၤါအစိတ္အပိုင္းေတြကေတာ့ ေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ပါတယ္။

STRESS P.1

Stress ကိုျမန္မာလို ဘာသာျပန္ရင္ စိတ္ဖိစီးမွဳလို႕ ျပန္ေလ့ရိွတာေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီလို ျပန္လိုက္ရင္ မျပည့္စံုတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ျပဳလုပ္တဲ့ေနရာ မွာလည္း စိတ္တစ္ခုတည္းကိုပဲ အာရံုစိုက္ ေနတတ္ၾကတယ္။ မထိေရာက္ေတာ့ဘူးေပါ့။ တကယ္ေတာ့ စိတ္ဖိစီးမွဳလို႕ ေျပာခ်င္ရင္ mental stress လို႕သံုးပါတယ္။ stress လို႕တိုက္ရိုက္သံုးရင္ မည္သည့္ေနရာမွမဆို ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ ဖိစီးမွဳကို ေျပာတာပါ။ ကိုယ္ခႏၶာမွာျဖစ္ေပၚရင္ physical stress, စိတ္မွာျဖစ္ရင္ mental stress, ကိုယ္တြင္းအဂါၤ အစိတ္အပိုင္းေတြမွာျဖစ္ရင္ physiological stress, ေရာဂါေၾကာင့္ျဖစ္ရင္ pathological stress ဆိုျပီး သံုးေလ့ရိွပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ stress ကိုေပ်ာက္ေအာင္ ကုခ်င္ရင္ ျဖစ္ေပၚေစတဲ့ အေၾကာင္းအခ်င္းအရာကုိ ေသခ်ာသိမွ ေပ်ာက္ႏိုင္မွာပါ။

MOBILE PHONE အႏ ၱရာယ္

2010ခုႏွစ္၊ေဖေဖၚ၀ါရီလတြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု မိန္း ျပည္နယ္၌ ဥပေဒအသစ္တစ္ရပ္ ကို စတင္က်င့္သံုးခဲ့ပါသည္။ ထိုဥပေဒအသစ္အရ cell phone ထုတ္လုပ္သူမ်ားသည္ ၎တို႕ ထုတ္လုပ္ေသာ ဖုန္းမ်ား၌ ဦးေႏွာက္ကင္ဆာ ျဖစ္ေစႏိုင္ေၾကာင္း သတိေပးခ်က္ကို ထည့္သြင္းေပးရန္ ျဖစ္သည္။ တကယ္ေတာ့ cell phone ေတြက ကင္ဆာ ျဖစ္ႏိုင္လား မျဖစ္ႏိုင္လား ဆိုတာ ဘယ္သူမွ အတတ္ေျပာလို႕ မရေသးပါဘူး။ သိပၸံပညာရွင္ေတြထဲမွာ ေတာင္ ၀ိ၀ါဒ ကဲြေနၾကတဲ့ ကိစၥ ျဖစ္ပါတယ္။

Maine ျပည္နယ္ democratic party ကိုယ္စားလွယ္ Andrea Boland ကေျပာတာကေတာ့ "ဖုန္းေတြက ထုတ္လႊတ္တဲ့ ဓာတ္ေရာင္ျခည္ သည္ ကင္ဆာကို ျဖစ္ေစႏိုင္တဲ့ အႏၱာရယ္ ရိွတာက ေသခ်ာပါတယ္။ တိတိက်က် ေဖာ္ျပထားတဲ့ စာတမ္းေတြသာ မရိွတာပါ။ ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ လူတစ္သန္းေလာက္ဟာ ဒီအႏာၱရယ္ကို သိသင့္တယ္"လို႕ ေျပာပါတယ္။

အသားအေရတြန္႕ျခင္း

အသားအေရတြန္႕ျခင္းဆိုသည္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အသက္ၾကီးလာသည့္အခါ အေရျပားတြင္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ အစင္းမ်ား၊ ေျမာင္းမ်ား ႏွင့္ အခ်ိဳင့္မ်ား ျဖစ္ၾကပါသည္။ လူတိုင္းလူတိုင္း ဓမၼတာ အားျဖင့္ အသက္ၾကီးလာလွ်င္ ျဖစ္မည္သာျဖစ္သည္။ အသားတြန္႕ျခင္းသည္ ေရထဲတြင္ အၾကာၾကီး စိမ္ေနလွ်င္လည္း ျဖစ္တတ္သည္။ ေနေလာင္ျခင္း၊ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္း၊ ေရဓာတ္ဆံုးရွံဳးျခင္း ႏွင့္ အခ်ိဳ႕ေသာေဆးမ်ားသည္ အသားအေရတြန္႕ျခင္းကို ျဖစ္ေစပါသည္။ အသားအေရတြန္႕ျခင္းကို လူတိုင္း ေရွာင္လြဲ၍ မရပါ။ အသက္ၾကီးလာပါက အေရျပားသည္ ပါးလာျပီး ပိုမိုေျခာက္ေသြ႕လာကာ ၾကံဳ႕ႏိုင္ ဆန္႕ႏိုင္ေသာ သတၱိမ်ားလည္း နည္းပါးလာပါသည္။ ထို႕အျပင္ အေရျပား၏ ထိခိုက္ဒဏ္ရာကို ကာကြယ္ႏိုင္စြမ္းလည္း က်ဆင္းလာပါသည္။ ေနာက္ဆံုးတြင္ေတာ့ အေရျပားတြင္ အစင္းမ်ား ေပၚလာပါေတာ့သည္။ အထက္တြင္ ေဖာ္ျပထားေသာအခ်က္မ်ားအျပင္ လူတစ္ေယာက္၏ မ်ိဳးရိုးဗီဇ သည္လည္း ထိုသူ၏ အသားအေရတြန္႕ခ်ိန္ကို လႊမ္းမိုးႏိုင္ပါသည္။

Computer သံုးသူမ်ားအတြက္မ်က္လံုးကာကြယ္ထိန္းသိမ္းနည္း

ယေန႕ အုိင္တီေခတ္ၾကီးမွာ လူၾကီးေရာ လူငယ္ပါ ကြန္ၿပဴတာ ၿဖင့္ ေနစဥ္ ရက္ဆက္
အလုပ္လုပ္ကုိင္ ေနၾကရၿခင္းေၾကာင့္ မ်က္စိ ခြ်တ္ယြင္း၊ အားနည္းၿခင္း
တုိ.ၿဖစ္ေပၚလာတာ ထူးဆန္းတဲ့ အရာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ ဒီလုိ မခြ်တ္ယြင္း၊
အားမနည္းေအာင္ က်ေနာ္တို႕ဘယ္လုိကာကြယ္ၾကမလဲ။ ေအာက္ပါ နည္းလမ္းေလး ေတြ ကုိလုိက္နာေပးလုိက္ပါ။

ခံတြင္းအနံ႕နံျခင္းႏွင့္ေျဖရွင္းနည္းမ်ား

ခံတြင္း အနံ႕ နံျခင္းကို ေဆးပညာအရ halitosis လို႕ ေခၚပါတယ္။ English လိုေတာ့ လြယ္လြယ္ကူကူ bad breath ေပါ့။ Halitosis ဟာ လူေတြမွာ ေတြ႕ရမ်ားတဲ့ အေျခအေနတစ္ခုျဖစ္ျပီး အဓိက ျဖစ္ေစတဲ့ အေၾကာင္းအရာကေတာ့ ပါးစပ္ထဲမွာ စားၾကြင္းစားက်န္ေတြနဲ႕ ဘက္တီးရီးယားပိုးေတြ ခိုေအာင္းေနလို႕ ျဖစ္ပါတယ္။

မ်ားေသာအားျဖင့္ ပါးစပ္နံတဲ့သူေတြဟာ သူတို႕ ပါးစပ္နံတာကို သတိမထားမိၾကပါဘူး။ အျခားသူေတြက သတိထားမိေပမယ့္ အားနာလို႕ ျဖစ္ေစ ရွက္လို႕ ျဖစ္ေစ ဘာမွ မေျပာဘဲ ေအာင့္အင္း သည္းခံျပီး ေနေလ့ရိွတတ္ၾကတယ္။ အရမ္း ရင္းႏီွးတဲ့ သူငယ္ခ်င္းက ျဖစ္ေစ မိသားစု၀င္တစ္ေယာက္ေယာက္က ျဖစ္ေစ ေျပာေသာေၾကာင့္သာ သူတို႕ သတိထားမိတတ္ၾကပါတယ္။

ပညာရွင္ေတြရဲ႕ အဆိုအရေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ အားလံုးနည္းပါးဟာ ဘ၀ရဲ႕ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာေတာ့ ပါးစပ္နံတာ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါလိမ့္မယ္တဲ့။ တခါတေလက်ေတာ့လည္း ပင္ကိုက ပါးစပ္မနံေပးမယ့္ အနံ႕ျပင္းတဲ့ အစာေတြ ဥပမာ။ ။ ၾကက္သြန္ျဖဴကဲ့သုိ႕ ေသာ အစာေတြကို စားမိျပီး အနံ႕ထြက္တာမ်ိဳးလည္း ရိွတတ္ပါတယ္။ နံတယ္မနံဘူးဆိုတာက ဓေလ့ထံုးစံနဲ႕လည္း ဆိုင္ေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ေဆးလိပ္ေသာက္လို႕ အနံ႕နံတာမ်ိဳး။ သူတို႕အခ်င္းခ်င္းေတာ့ မနံဘူးေပါ့။ ေဘးက ေဆးလိပ္မေသာက္တဲ့သူကသာ အနံ႕မခံႏိုင္တာ။ ေဆးလိပ္ေသာက္ျခင္းဟာ ခံတြင္းနံ႕ နံျခင္းရဲ႕ တရားခံတစ္ေယာက္လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ေၾကာင့္ ခံတြင္းေျခာက္ျခင္း၊ သြားဖံုးေ၇ာင္ျခင္း တို႕ကို ျဖစ္ေစႏိုင္ေသာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။

ခံတြင္း က်န္းမာေရးနဲ႕ သန္႕ရွင္းေရးကို ဂရုစိုက္ျခငး္က ပါးစပ္နံ႕ျခင္းအတြက္ အေကာင္းဆံုး ကာကြယ္နည္းတစ္လက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ခံတြင္း သန္႕ရွင္းေရးကို ေသခ်ာလုပ္ေဆာင္ရင္ အနံ႕နံသူအမ်ားစုဟာ အဆိုပါ အေျခအေနမွ သက္သာသြားတာကို ေတြ႕ရပါတယ္။ အဲဒီလို လုပ္တာေတာင္မွ မသက္သာဘူးဆိုရင္ ခံတြင္း အတြင္းမွ ျဖစ္ေစ ခႏၶာကိုယ္ အတြင္းမွ ျဖစ္ေစ ေရာဂါ တစ္ခုခုရိွေနတတ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေအာက္မွာ ေဖာ္ျပထားတဲ့ နည္းလမ္းေတြနဲ႕ လုပ္ေဆာင္လို႕မွ အဆင္မေျပပါက တတ္ကၽြမ္းသည့္ ဆရာ၀န္တို႕ႏွင့္ ျပသေစလိုပါတယ္။

ကြန္ပ်ဴတာအသံုးျပဳသူမ်ားအတြက္

ကိုယ္နံ႕ေလးရယ္တဲ့သင္းေစလို

လူတိုင္း လူတိုင္းမွာ ကိုယ္စီ အနံ႕ရိွၾကပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က ကိုယ္နံ႕သင္းၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕ကလည္း အနားပင္ မကပ္ခ်င္ေလာက္ေအာင္ နံၾကတယ္။ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ ကိုယ္ ကိုယ္တိုင္ အနံ႕မေကာင္းတာေတာင္ မသိဘဲ ကိုယ့္အနံ႕နဲ႕ ကိုယ္ ယဥ္ေနတတ္တယ္။ အနားမွရိွသူေတြအတြက္ အားနာစရာေပါ့။ လူတိုင္းကို သိေစခ်င္တာက ခႏၶာကိုယ္က အနံ႕ထြက္တယ္ဆိုတာက ပကတိ သဘာ၀အေျခအေနတစ္ခုပါ။ အဲဒါအတြက္ စိုးရိမ္စရာမရိွပါဘူး။ အနံ႕မေကာင္းရင္ ေကာင္းေအာင္ လုပ္လို႕ရပါတယ္။ ေအာက္ပါနည္းေတြနဲ႕ ေပ်ာက္သြားတဲ့ သာဓကေတြလည္း အမ်ားၾကီးရိွပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္နံ႕နံတာကို ဘယ္လိုေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္မလဲမေျပာခင္ ကိုယ္အနံ႕ျဖစ္ေပၚလာပံုေလး အရင္ေျပာခ်င္ပါတယ္။